
Malerweg
Pirna–Pirna 126 km
Wilde kloven, steile rotsformaties en mooie uitzichten :
De Malerweg (het “Schilderspad”) is genoemd naar de schilders uit de Romantiek, die hier kwamen wandelen en schilderen. Eén van hen was Caspar David Friedrich.
Zij bewonderden in het berg- en bosgebied ‘Sächsische Schweiz’ het ‘wildromantische‘ landschap met zijn:
■ wilde Schluchten (wilde kloven),
■ schroffe Felsen (steile rotsen) und
■ atemberaubenden Aussichten.
Een veel gelopen route lag aan de oostzijde van de Elbe. Deze historische Malerweg begon in Dresden en eindigde bij de Prebischtor net over de grens met Tsjechië.
In 2006 is er een nieuwe Malerweg gemaakt, die gedeeltelijk met de historische samenvalt. Doordat er in de tussenliggende eeuwen prachtige paden bijgekomen waren, kon deze nieuwe Malerweg een nóg mooiere route kiezen. Ook werd ze uitgebreid met drie etappes aan de westzijde van de Elbe.
Deze wandeltrektocht is daardoor een “Beeindruckende rundtour“ geworden en daarmee waarschijnlijk het mooiste langeafstandspad van Duitsland.
Elbsandsteingebirge of “Sächsische Schweiz”:
Het ligt aan beide zijden van de Elbe ten zuidoosten van Dresden.
Dit zandsteengebergte heeft:
■ wilde kloven en
■ steile rotsformaties met bovenop spectaculaire vergezichten.
Het is daardoor een van de mooiste gebieden van Duitsland.
Sandstone — As the name implies, sandstone is formed of sand that has been turned to stone.
The grains of this sedimentary are mainly quartz or feldspar and cemented together with minerals such as calcite, silica or iron to form a rock.
The grains are as small as 0.06 mm (1/16th mm) and as large as 2.0 mm in size.
Colour varies from white to orange, red, brown, green and grey depending on the minerals present.
The original sand that makes up the sandstone may have been deposited in deserts, lakes, rivers, deltas or shallow seas.
Different names are given to sandstones depending on variables such as the shape, size and composition of the grains.
Zeer informatieve video op YouTube:
Julia Bradbury takes her boots and backpack to the Continent to explore the landscape of Germany and the cultural movement that made it famous – Romanticism.
Een serie van 4 prachtige video’s:
(Als de link niet meer werkt, probeer hem dan op YouTube te vinden door aldaar te googlen naar German Wanderlust Julia Bradbury.)
Een serie van 4 prachtige video’s:
- German Wanderlust 1 of 4 The Rhine
- German Wanderlust 2 of 4 The Bavarian Alps
- German Wanderlust 3 of 4 Ruegen
- German Wanderlust 4 of 4 Saxon Switzerland
Overzichtskaart :

TEN OOSTEN VAN DE ELBE:
Onderweg van Liebethal naar Schmilka doe je ongeveer alle belangrijke bezienswaardigheden ten oosten van de Elbe aan. Laat je niet misleiden door de korte afstanden. Er is veel te zien onderweg en de route is over het geheel genomen middelzwaar.
TEN WESTEN VAN DE ELBE:
Hier staan grote tafelbergen. Soms bestaan ze slechts uit een reusachtige, compacte rotstoren, zoals de Zirkelstein. Een andere keer zijn het geweldige rotsmassieven zoals bij Papstein, Gorisch en Pfaffenstein. Telkens een spannende klim omhoog langs trappen en ladders. Ook Königstein, de grootste bergvesting van Europa, staat boven op een tafelberg, maar liefst 240 m boven de gelijknamige stad.
Deze tafelbergen zijn getuigebergen van een voormalige hoogvlakte.
Hoogteprofiel :

Van dag tot dag :
| 1 | Pirna-Liebethal — Stadt Wehlen | 12 km |
| 2 | Stadt Wehlen — Hohnstein | 11 km |
| 3 | Hohnstein — Altendorf | 14 km |
| 4 | Altendorf — Neumannmühle | 18 km |
| 5 | Neumannmühle — Schmilka | 13 ½ km |
| Extra etappe: Schmilka — Prebischtor en terug | 20 km | |
| 6 | Schmilka — Gohrisch | 18 km |
Begin- en eindpunt :
Van Pirna-Liebethal naar Pötzscha (tegenover Stadt Wehlen).
De route is als volgt:
■ van Pirna-Liebethal naar Schmilka = 69 km
■ van Schmilka naar Prebischtor en terug = 20 km
■ van Schmilka naar Pötzscha = 37 km
(Vanaf Pirna Bahnhof kun je met de bus Linie G/L naar het startpunt in Pirna-Liebethal. Daar begint de route bij de ingang van de Liebethaler Grund.) Je kunt het ook in een uurtje lopen.

Basteibrücke (Bastionbrug) vanaf Ferdinandstein: Die total überlaufene Hauptattraktion der Sächsischen Schweiz. Der Blick vom hoch über der Elbe thronenden Aussichtspunkt lohnt sich aber.

Zicht vanaf de Basteibrücke op de Elbe.
Lengte en tijdsduur : 126 km
De wandeltrektocht is 126 km plus de kleine afstandjes naar al die Sehenswertes (=bezienswaardigheden) en Lohnende Abstecher (afstekers; uitstapjes).
De 8 officiële etappes zijn gemiddeld slechts 14 km. Dit is weinig voor een dagetappe voor wandelaars met slechts een dagrugzakje. Ik denk dan eerder aan 20 km.
Hier bij de Malerweg, met al die bezienswaardigheden, kun je misschien toch beter deze korte etappes volgen. Je hebt dan meer tijd om alles op je gemak te bekijken.
Beste perioden:
half mei + juni en vervolgens in september.
(In juli en augustus is het hier nogal warm om hele dagen te lopen.)
Klima – Station Bad Schandau
| apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | |
| Gemiddelde max. temp. °C | 13 | 18 | 21 | 23 | 23 | 19 | 13 |
| Maandsom neerslag mm | 46 | 68 | 71 | 70 | 78 | 53 | 43 |
| ( Gem. max. temp. De Bilt ) | 14 | 18 | 20 | 23 | 23 | 19 | 15 |
Moeilijkheidsgraad :
De dagwandelingen variëren van licht tot zwaar; zie hierboven bij Van dag tot dag. Op de achterkant van de kaartjes staat ze telkens vermeld.
Over het geheel genomen vind ik dit pad middelzwaar, dus vergelijkbaar met bijv. Harzer Hexenstieg.
Routemarkering (en bewegwijzering) :
1. Een zwarte M op een witte ondergrond:
Soms staat er een rood puntje achter de zwarte M. Dit betekent, dat óók de historische Malerweg op deze plaats liep.
2. Groene wegwijzer met daarop “Malerweg” in gele letters.
Door vernielzucht vertoont de markering hiaten. Soms ontbreekt er een bordje en moet je op je kaartje kijken voor de juiste route.
Kwaliteit van het pad :
De route volgt overwegend smalle zandwegen en – paden. Ze hebben geen modderige plekken. (Er valt in dit droge gebied slechts 600 mm neerslag per jaar, die ook nog snel wegzakt in de zandsteen)
Er zijn een aantal “Aufstiege über Treppen und Eisenleitern.
Wie een grote rugzak bij zich heeft, kan die beter onderaan tegen de rotswand zetten (in het geval dat je over dezelfde trap/ladder weer naar beneden komt).
Deze trappen/ladders vormen normaliter geen probleem. Alleen een enkeling met ZEER VEEL last van hoogtevrees, durft er niet op.

The Schrammsteine cliffs in particular are great, and we really felt like adventurers climbing the ladders and iron stairways. ( http://easyhiker.co.uk/hiki…
Bevoorrading :
Levensmiddelen: geen probleem. Er waren voldoende dorpjes met een winkeltje.
Drinkwater: Bij etappe 4 in het nationale park is drinkwater een probleem. Hier kom je onderweg geen huis of horeca tegen om water te vragen. Zorg dus dat je dan voor de hele dag voldoende drinkwater (en eten) bij je hebt. Buiten het “Nationalpark” zijn er geen problemen.

Rotsformaties met enorme zandsteentorens.

Mooie extra etappe :
Oorspronkelijk voerde de historische Malerweg over de grens naar Prebischtor. Dit is de grootste natuurlijke boog (natuurlijke brug) van Europa.
Men liep er naar toe over een weg door het bos die tegenwoordig afgesloten is. Om er nu te komen moeten we omlopen via Hrensko. Dit is geen bezwaar, want vanuit Schmilka is het een mooie dagtocht.
■ Wandel van Schmilka naar Hrensko.
■ Aldaar met een boot door de Edmundsklamm.
■ Omhoog via de Gabrielensteig naar:
■ Prebischtor (mit Aussicht).
Voor een uitgebreide beschrijving van deze dagwandeling zie wandelgids.

Edmundsklamm. Eine Klamm ist eine besonders enge Schlucht im Gebirge mit teilweise überhängenden Felswänden.

Prebischtor, grootste natuurlijke boog (natuurlijke brug) van Europa.
Malerweg en Elbsandsteingebirge :
Malerweg means Painters’ Route, and the trail, unsurprisingly, is strong on picturesque views.
The area was quite popular with the “early romantic” painters at a time – the late 18th century – when more than just a short plane ride separated large towns such as Berlin, Leipzig and Dresden from faraway sceneries that were famous for their dramatic vistas (such as the Alps, for example).
The Elbsandsteingebirge north of the Elbe river, conversely, was relatively nearby and offered itself as a convenient stand-in for places like Switzerland and Italy.
The local scenery on these romantic paintings always looks grandiose and monumental, whereas in reality, it is perhaps a little less so, more quaint than truly intimidating – few mountains are more than 500 meters high. But you get the idea, and it would be unfair to call it a complete fantasy.
Most of the painters the Malerweg is meant to have inspired are fairly obscure, but you may have seen something by Caspar David Friedrich. His signature piece, The Wanderer Above The Mist, gives you a pretty good idea of his style.
Ode aan het wandelen van caspar David Friedrich :
De veruit bekendste romantische Duitse ode aan het wandelen is het schilderij Der Wanderer über dem Nebelmeer van Caspar David Friedrich:
een op de rug geziene mannelijke gestalte, onmiskenbaar peinzend, de blik gericht een mistig berglandschap met kliffen en gapende afgronden.
Het afgebeelde landschap bestaat niet echt. Het is een combinatie van een uitzicht in de Sächsische Schweiz en een Alpenpanorama.

“Der Wanderer über dem Nebelmeer” van Caspar David Friedrich (1774 – 1840) (Nebel is mist, géén nevel !)
This painting shows also elements of the local landscape The most immediately recognizable of those is the Zirkelstein table mountain or mesa, which features along Stage 6 where you get a view of it across the Elbe.
Bosgemeenschappen :
Naar gelang bodem, reliëf, neerslag, zonne-instraling, temperatuur, etc. vormen zich heel verschillende bosgemeenschappen.
Typisch voor het Elbsandsteingebirge zijn:
1. Riffwald
Boven op de steile zandsteenklippen met hun plateaus staat dit bos vol specialisten.
- Op deze standplaats is de bodem dun.
Je moet je hier goed kunnen vastklampen. Hier is geen plaats voor diepwortelaars. - De wind blaast er hard.
- Er is weinig water, want de dunne bodem kan die niet vasthouden.
- Ook droogt de bodem dikwijls uit door de zon. De temperatuur kan er wel .70 º C worden. In de winter wordt het er echter kouder dan beneden.
Al met al een standplaats voor overlevingskunstenaars.
Specialisten boven op de klippen zijn: Grove den en Ruwe berk. Hier en daar ook Wilde lijsterbes. Op de karige bodem Struikhei en Rode bosbes.
2. Schluchtwald (kloofbos)
Het zonlicht dringt nauwelijks door in de diepe kloven. Het heeft een vochtig en koel kelderklimaat.
Hier groeien Fijnsparren (Fichten), Gewone zilversparren (Weisztannen) en Beuken (Buchen).
Bovenaan, waar het nog licht en warm is, domineert de Beuk; onderaan in de schaduw, dus koud en vochtig, de Fijnspar.
3. Buchenwald (beukenbos)
Op de vlakten en de niet te steile hellingen is van nature de standplaats van de beukenbossen (en de gemengde beukenbossen) (bijv. rond de Groszer Winterberg).
De mens heeft die bossen gekapt en meestal met Fijnsparren beplant. Deze homogene produktiebossen moeten nu weer langzaam veranderd worden in veelzijdige natuurbossen.
Wildkamperen :
Een nachtje bivakkeren (’s avonds de trekkerstent opzetten en ’s morgens weer afbreken) gaf geen problemen.

Blick auf die Burg Hohnstein vom Ritterstein

Schmilka: Blick auf die Schmilksche Mühle.
Bezienswaardigheden onderweg :
Aan de achterzijde van ieder etappekaartje staat een lijstje met Sehenswertes.
Ernaast in de “Streckenbeschreibung” worden ook nog “Lohnende Abstecher” (=uitstapjes) genoemd.
Geef ze in je kaartjes aan met een balpen. Ze horen namelijk bij het pad en
moeten dus niet per vergissing voorbij gelopen worden.
Eindbeoordeling :
De Malerweg is net als Rheinsteig en Harzer Hexenstieg een échte top-trail.

SNP Natuurreizen :

Zie: www.snp.nl/reis/dui
Zie voor hun andere wandelvakanties in Duitsland: www.snp.nl/reizen/…
Hun wandelreizen met een zwaarte van 1 of 2 zwarte cirkeltjes komen het beste overeen met mijn wandelingen. Je maakt dan niet te veel hoogtemeters en wandeluren per dag.
Beste wandelgids :
Hikeline Wanderführer:
Malerweg
Verlag Esterbauer
Deelkaartjes zijn acceptabel.
Schaal is 1: 35.000
1 cm = 350 m .. 3 cm = ±1 km
Er zijn meerdere wandelgidsen van dit pad. Hikeline vind ik de beste.
Wandelkaart :
Wandelkaart WKD 2401
Nationalparkregion Sächsische Schweiz
Freytag & Berndt
met daarin ook de Malerweg
Schaal is 1: 25.000
( 4 cm = 1 km in het terrein.)
Reisboekwinkel De Zwerver

Overnachting in de natuur :
| Natuurhuisje.nl heeft vakantiehuisjes midden in de natuur. | ![]() |
Beste websites :
– www.oppad.nl/altmuhltal-pa….
– www.wikinger-reisen.de/wan….
– www.naturpark-altmuehltal.de…
Reactie van Retze Faber in 2018 :
Hallo Piet,
Wellicht is de onderstaande info voor de lezers van belang:
- Ik heb de app van https://verband.saechsische-… gebruikt. Deze app heeft allerlei routes (ook de Malerweg), waarmee je tot op 10 m nauwkeurig kunt zien waar je bent.
Ik ben desondanks nog enkele malen verkeerd gelopen (ja zo ben ik), maar met de app kom je dan toch weer terug op de route. Uitermate handig. - De Gr. Winterberg is weliswaar de zwaarste etappe, maar m.i. niet de mooiste zoals vaak beweerd wordt. Bovendien is de Gaststätte sinds een jaar dicht (!) en daarom ook de uitzichttoren. Je hebt dus geen uitzicht daar en dat voelt een beetje raar na die lange tocht. Pak dus even het uitzicht mee dat je eerder vindt.
- Op veel plaatsen wordt géén pinbetaling geaccepteerd en ik had geluk dat ik net genoeg cash mee had om de dagen mee vol te maken. Pinautomaten zijn alleen in Pirna (startpunt) en Bad Schandau en dat is wel handig om te weten.
Hopelijk hebben jullie iets aan deze info – bedankt nogmaals voor je tips en voor je blog !
Groeten,
Retze Faber.
Deze wandelsite is niet-commercieel, onafhankelijk en gratis.
Dat is enkel mogelijk door steun van de bezoekers.
Heb je hier goede info gevonden, toon dan je waardering door een kleine donatie voor het vele werk. Zo kan de website ook gratis blijven en uitgebouwd worden!
Uiteraard kun je ook doneren door overschrijving op mijn ING-bankrekening:
IBAN : NL38 INGB 0003 5057 89
BIC : INGBNL2A
t.n.v. P. C.M. Smulders.


